ಬಾಲ್ಯದ ಸುಭಾಷ್‌ನಿಂದ ನೇತಾಜಿಯವರೆಗೆ

 

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಬಹಳ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಅವರು ತೋರಿದ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗ ಇಂದಿಗೂ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನಿಂತ ನೇತಾಜಿ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತ್ತು. ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರು 1897ರ ಜನವರಿ 23ರಂದು ಒಡಿಶಾದ ಕಟಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಜಾನಕೀನಾಥ್ ಬೋಸ್ ಕಟಕ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಪ್ರಭಾವತಿ ದೇವಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮನೋಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದವರು. ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಸುಭಾಷ್ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಸುಭಾಷ್ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಕುತೂಹಲವಿತ್ತು. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಮತ್ತು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ವಿಚಾರಗಳು ಅವರ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೇರೂರಲು ಇದೇ ವಿಚಾರಗಳು ಕಾರಣವಾದವು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆ ನಡೆಯಿತು. ಕಾಲೇಜಿನ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ರೀತಿಯ ವರ್ತನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಭಾಷ್ ಕೂಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆ ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಡೆತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೇ ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕಾಳಜಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಡವರು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಲು ಕೂಡ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಭಾಷ್ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಅವರ ತಂದೆ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಅಥವಾ ICS ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸೇವೆಯಾಗಿತ್ತು. ತಂದೆಯ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸುಭಾಷ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ICS ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಅವರು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತೊಂದು ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು. ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಅವರು ICS ಸೇವೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡರು. ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಅವರ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಎಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ನೇತಾಜಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಹಲವು ಗುಣಗಳು ಆಗಲೇ ಅವರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಅವರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿತು. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ವಿಚಾರಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದವು. ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯ ಅನುಭವ ಜನರ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಲ್ಲುವ ಗುಣವು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ಬಾಲ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾಲ್ಯದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ದಿನಗಳ ಅನುಭವಗಳೇ ಮುಂದೆ ಅವರ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದವು. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಿಂದ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ನಾಯಕನಾಗುವ ಅವರ ಪಯಣವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಪಡೆದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅವರು ಜೀವನದಿಂದ ಕಲಿತ ಪಾಠಗಳು ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ರೂಪಿಸಿದವು.

ನೇತಾಜಿಯ ಜೀವನ ನಮಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳು ಮುಂದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ಜೀವನವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಬೆಳೆದ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಧೈರ್ಯವೇ ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿತು.

 - ವಿಂಧ್ಯಾ ಹೆಗಡೆ.